Peygamber Sünneti veya Yarım sünnet: Hipospadias

Hipospadyas; peygamver sünneti ve yarım sünnet; Dr Cem Kara
Hipospadyas; Peygamber Sünneti ya da Yarım Sünnet
Doğumsal bir sorun !
İzlemek için: PEYGAMBER SÜNNETİ, HİPOSPADiAS

Hipospadias ameliyatını başarılı bir şekilde geçirmiş olan çocuklar tamamen normale dönerler. İdrar yapma ve ilerideki cinsel fonksiyonlar bakımından normal erkeklerden hiçbir farkları kalmaz.

Hipospadias nedir?

Erkek çocuklarda, cinsel organlarının ucunda olması gereken dış idrar deliğinin, pipilerinin alt taraflarında yer almasıdır. Tıp dilinde adı “ Hipospadias “tır. Bu çocuklar adeta yarım sünnet olmuş gibi doğarlar. O nedenle halk arasında “Peygamber Sünneti” ya da “Yarım Sünnet” olarak kullanılır.

Oldukça sık rastlanan bir doğumsal anormalidir. Hipospadiaslı babaların çocuklarında görülme riski fazladır.

En uçta deliğe benzer bir görünüm olsa bile idrar buradan gelmez. Dikkatle bakıldığında, idrarlarını bacaklarına doğru ve pipilerinin altından yaptıkları fark edilir. Böyle çocuklarda bazen torbalara doğru pipide eğrilik olabilir. Bu eğrilik özellikle çocuğun pipisi sertleştiği zamanlarda belirginleşir.

Böyle çocuklarda sünnet derisi çoğunlukla sadece pipinin sırt tarafında, adeta bir horoz ibiği gibi oluşmuştur. Pipinin alt yüzünde sünnet derisi olmaz. Alt yüzde normalde en uçta olması gereken dış idrar deliği bulunur. Bazen bu delik olması gerekenden çok daha dar olur. O zaman bu çocuklar, hem makara ipliği gibi ince işerler, hem de çişlerinin bitmesi uzun zaman alır. Hipospadyiaslı büyük çocuklarda canlarını çok sıkan bir durum da çişlerini aşağı ve ayaklarına doğru yapmalarıdır.

Asla sünnet yapılmamalı !

Bu çocukların ameliyatlarında yarım sünnet derisi çok işe yarar. Öncesinde bu çocuklar asla sünnet ettirilmemelidirler. Ameliyatın bitiminde zaten sünnet de olmuş olurlar.

Hipospadias Nasıl farkedilir?

Dikkatli anne ve babalar veya çocuk hekimi, sünnet derisinin yarım oluşundan şüphelenirler. Bazen de idrarın uçtan fışkırmadığı fark edilir.

Bu delik çoğu zaman pipinin alt yüzünde ve uca yakın olsa da bazı hastalarda pipinin de gerisinde, torbaların arasında veya makatın önünde bile olabilir. Hatalı delik pipinin baş kısmına ne kadar uzaksa anormallik de o kadar ağır demektir.

Bazı anne ve babalar ise önce eğriliği fark ederler. Anormalliğin en ağır olduğu hastalarda, cinsel organların görünümü dişi cinsiyete benzeyecek kadar farklı olabilir. Hatta bazı hastaların ilk bakışta kız oldukları zannedilebilir.

Hipospadiasın Yandaş hastalıkları var mıdır?

Hipospadiaslı hastaların % 9 kadarında inmemiş testis ( erkek yumurtası ) ve yine aynı oranda kasık fıtığı birlikte olur. Aynı seansta veya ayrı ameliyatla bunların da düzeltilmesi gerekir.

Ağır hipospadiaslı hastalarda böbrek ve idrar yollarına ait doğumsal anormalliklere normal çocuklara oranla daha fazla rastlanır. Bu nedenle ameliyat öncesi ultrason taraması yapılır.

İnmemiş testisle birlikte olan ağır hipospadiaslı hastalarda kromozom analizi ile cinsiyet araştırması yapılmalıdır.

Hipospadias Hastalarının İdeal tedavi yaşı nedir?

İdeal ameliyat yaşı 6 aylık ile 1,5 yaş arasıdır.

Bu yaştaki çocuklarda ameliyat ve ameliyat sonrası bakım büyüklere oranla çok daha kolaydır. Özellikle 6. ayını doldurmuş ve henüz emeklemeye ya da yürümeye başlamamış çocuklarda aileler açısından bakım kolaylığı çok belirgindir. Ayrıca bu yaşlarda ameliyat edilerek şifaya kavuşmuş olan hastalar ileride başlarından böyle bir olay geçtiğini de hatırlamazlar. Bu da önemli bir avantajdır. Bu yaşları kaçırmış olan çocuklarda ise daha fazla bekletmeden bir an önce ameliyat yapılmalıdır. Üst yaş sınırı yoktur.

Çocuk sahibi olabilirler mi?

Doğru tedavi edilirler ise çocuk sahibi olabilirler. Özellikle eğriliğin tam düzeltilmesi hem çocuk sahibi olma yönünden hem de cinsel münasebette sorun olmaması yönünden çok önemlidir. Günümüzde, modern cerrahi prensipler kullanılarak ve uygun yöntemler seçilerek bu hastalar tam şifaya kavuşturulabilmektedir.

  • Zamanından geç tedaviye başlanması,
  • uzman kişiler tarafından müdahale edilmemesi durumunda

defalarca ameliyat edilmesine rağmen bir türlü tam düzelme sağlanamaz. Bu durum, hayatlarını etkileyen fiziksel sorunların yanı sıra ciddi psikolojik sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Hipospadias Ameliyatının Hedefleri nedir?

Cerrahi tedavideki ana hedefler :

  1. Eğriliği tamamen düzeltilmiş, özellikle sertleşme olduğunda düz bir penis,
  2. Pipinin tam ucundan karşıya doğru fışkırtarak işeyebilme,
  3. Ağır anormallik olanlarda pipinin torbaya gömülü görünümünü ortadan kaldırma,
  4. Dış görünüm olarak sünnetli bir çocuk görünümünü elde etme,
  5. Böyle bir anormalliğin olduğunun farkına varmadan küçük yaşta tedavi.

Hipospadias ameliyatını başarılı bir şekilde geçirmiş olan çocuklar tamamen normale dönerler. İdrar yapma ve ilerideki cinsel fonksiyonlar bakımından normal erkeklerden hiçbir farkları kalmaz.

Hipospadias Ameliyatı çok zor mudur?

Hipospadias Ameliyatı, hayati risk taşımasa da son derece hassas ve ince bir iştir. Büyüteçli gözlüklerle, özel ameliyat iplikleri kullanılarak bu işin uzmanları tarafından yapılmalıdır. Bu ameliyatı yapacak cerrahın sadece çocukları ameliyat eden ve bu işte deneyimli bir hekim olması önemlidir.

Tecrübeli ellerde, genellikle tek ameliyatla netice almak ve düzgün görünümlü penisler elde etmek mümkündür. Ameliyat esnasında, eğrilik varsa düzeltildikten sonra çoğunlukla sünnet derisi kullanılarak idrar borusu uca kadar uzatılır. Çocuk böylece sünnet de olmuş olur. Nadir olarak ikinci ameliyat gerekir.

Bu konu ile yoğun olarak uğraşan merkezlerin genel kanaati, yılda 50 ve üzerinde bir sayıda hipospadias ameliyatı yapmayanların bu hastalara dokunmaması, hastaların tecrübeli kişi ve merkezlere yollanmasının doğru olacağıdır.

Öncesinde başarısız ameliyatlar geçirmiş olan çocukların ameliyatları dokular hırpalanmış olduğu için çok daha zordur. Temel hedef tüm hastalarda kendi dokularını kullanarak sonuca ulaşmaktır. Bu zorlu grup hastada cinsel bölgeye ait deri kalmadıysa dudak veya yanak mukozası tamirde kullanılır.

HİPOSPADİAS CERRAHİSİ

Hipospadias Ameliyatı Sonrası Bakım

Ameliyatın kendisi gibi, ameliyat sonrası bakım birçok incelikle doludur.  Çocuklara uygun modern yöntemlerle ameliyat sonrası rahat ve başarılı geçebilir.

Hastaların bir bölümü ameliyat günü, bir bölümü de 1-2 gün sonra eve yollanırlar.

  • Operasyon sonrasında penis çevresinde özel bir pansuman olur. Bu pansumanın amacı; kanama ve aşırı şişmenin önüne geçmek ve dış darbelerden yeni ameliyatlı bölgeyi korumaktır.
  • Yeni oluşturulan idrar yolunun içine konan ve pipinin ucundan çıkan bir plastik tüp ( sonda )  idrar boşaltma işine yarar. Daha ağır hipospadias ameliyatlarından sonra, karın alt bölümünden direk idrar torbasına giren, idrar boşaltmaya yarayan ikinci bir tüp de konulabilir. Bunlar yeni oluşturulan idrar kanalının güvenliği için gereklidir.
  • Bu tüpler, ameliyatın ağırlık derecesine göre, operasyondan 5 – 14 gün sonra çıkarılırlar. Bu süre içinde tüplerin tıkanmaması önemlidir. Hastanın ağızdan bol sıvı almasına dikkat edilir. Bezli çocuklarda sonda bakımı da daha kolaydır. Pansumanın üzerine kapatılan beze minik bir delik açılarak sondanın idrar damlayan ucu dışarı alınır ve üzerine ikinci bir bez daha tatbik edilir. Böylece ıslaklık iç bezin de içinde yer alan pansumana geçmez ve çift bez, özel pansumanla birlikte darbelere karşı ameliyat bölgesini daha dayanıklı hale getirir.
  • Ameliyat sonrasında antibiyotik, ağrı kesici ve idrar torbasının kramplarını önleyici ilaçlar kullanılır. Aspirin kesinlikle verilmemelidir. Sonda alındıktan sonra ilaçlar kesilir ve banyoya izin verilir. Bu dönemde ve sonrasında yaklaşık 1 ay tehlikeli spor ve hareketlerden kaçınılır. Ancak günlük hareketler kısıtlanmaz.
  • Pipideki ince dikişlerin hepsi kendiliğinden eriyen cinstendir ve alınmalarına gerek olmaz. İlk dönemlerde çatallı işemeler olabilir. Zamanla düzelir. Bazen belli aralıklarla yeni yapılan deliğin genişletilmesi gerekebilir.
  • Ikinci ameliyat gereksinimi daha çok dikişlerden idrar sızması veya yeni deliğin daralması nedeniyledir. Nadiren gerekli olan ikinci ameliyatlar için en az 6 ay sürenin geçmesi gereklidir. Bazen estetik kaygılarla da düzeltici ameliyat gerekir.
  • Hipospadias ameliyatlarından sonra bakımı en kolay hasta grubu bezli bebeklerdir. Henüz ayağa kalkmamış, fazla hareketlenmemiş çocuklar ve aileleri ameliyat sonrasını en rahat geçirenlerdir.